"And olsun on gecəyə”

Fəcr surəsi 2-ci ayəsinin təfsiri

Fəcr surəsinin ikinci ayəsində Allah Taala “və and olsun on gecəyə” şəklində and içir. Bu ayədəki “on gecə”dən məqsədin nə olduğunu bilmək üçün ən azından surənin ilk 14 ayəsi birlikdə nəzərdən keçirilməlidir.

 

 

Surənin əvvəlində 5 varlığa and içilir:

1. And olsun dan yerinə. 2. And olsun on gecəyə. 3. And olsun cütə və təkə. 4. And olsun keçib getməkdə olan gecəyə. (Fərc 1-4)

Daha sonra “Məgər bunlarda ağıl sahibləri üçün bir and yoxdurmu?” buyurularaq and içilən varlıqların əhəmiyyətli olduğu vurğulanır.

Fəcr surəsi Məkkədə nazil olmuşdur. Burada Allah (c.c.) Məkkəlilərə Ad, Səmud və Firon qövmü kimi öz dövrlərində güclü mədəniyyətlər qurmuş qövmləri necə cəzalandırdığını nəql edir. Quran qissələrinin ibrət məqsədilə nazil edildiyini nəzərə alsaq, buradan da anlaşılır ki, bu surə İslamı qəbul edən möminlərə qarşı işgəncə və təzyiqin başladığı bir vaxtda nazil olmuş, istər inkarçıların, istərsə də iman gətirənlərin ibrət almasını nəzərdə tutmuşdur.

1. And olsun dan yerinə!

Hər şeydən əvvəl onu qeyd edək ki, Fəcr surəsində and içilən varlıqlarla əlaqədar olaraq müfəssirlər arasında fikir birliyi mövcud deyildir.

Buradakı “dan yeri”inin hər hansı bir günün “dan yeri” olduğu qeyd edilməklə bərabər, sonrakı ayələrə verilən mənalara paralel olaraq Zilhiccənin fəcri, Ramazanın fəcri, Məhərrəmin fəcri, cümə gününü və ya cümə axşamının fəcri, bütün gün, sübh namazı və s. şəklində də təfsir edilmişdir.

2. And olsun on gecəyə.

On gecə ilə əlaqədar olaraq da klassik və müasir dövr müfəssirləri tərəfindən fərqli mülahizələr səsləndirilmişdir. Zilhiccənin ilk on günü, Ramazanın son on günü, Məhərrəmin ilk on günü və hər ayın birinci, ikinci və üçüncü on günlükləri şəklində təfsir edilmiş, əksəriyyət bunu zilhiccənin ilk on günü olaraq qəbul etmişdir.

3. And olsun təkə və cütə.

Ayədəki “tək və cüt” “şəf” və “vətr” namazları, mütləq mənada tək rükətli və cüt rükətli namazlar, Qurban bayramı və Ərəfə günü, bütün yaradılmışlar və tək olan Allah, tək və cüt olan bütün məxluqlar və s. şəklində təfsir edilmişdir.

4. Keçib getməkdə olan gecəyə.

Yuxarıdakı ayələri nəzərə alaraq bu ayə Qurban bayramının gecəsi, Ramazan bayramının gecəsi, Məhərrəmin gecələri və s. şəklində təfsir edilmişdir.

Bütün bunlarla yanaşı Fəcr surəsi 1-4-cü ayələr ilə əlaqədar aşağıdakı açıqlamanı da qeyd etmək mümkündür.

Məlum olduğu kimi Quran ayələri və surələri arasında əlaqə olduğu təfsirçilər tərəfindən qəbul edilən bir gerçəkdir. Bu surənin ayələri arasında da eyni şəkildə əlaqənin varlığı qəbul edilə bilər.

Surənin 6-14-cü ayələrində Ad, Səmud və Firon qövmü kimi Allahı inkar edən və Ona iman gətirənlərə işgəncələr verərək zülm edən qövmlərin necə həlaka düçar olduğu bildirilir. Odur ki,  ilk 5 ayənin də bununla bir başa əlaqədar olduğunu düşünə bilərik. Yəni ilk 4 ayədə and içilən varlıqlar ilə sonrakı ayələrdə əzaba düçar olmuş qövmlərin həlakı arasında bir başa əlaqə vardır.

İkincisi, burada and içilən varlıqlar simvolik məna ifadə edir. Fəcr yeni günün başlanğıcıdır. Dan yerinin ağarması gecənin qaranlığı ilə səhərin aydınlığının tam ortasında yer alaraq aydınlığın xəbərçisidir. Bu sıxıntından qurtulmağı ifadə edir. İman gətirdikləri üçün işgəncəyə məruz qalan möminlərə əvvəlki zalım qövmlərin başlarına gələnlər xatırladılaraq, möminlərin ən sonunda qurtulacağı xəbər verilir. Belədə, “on gün”, “tək və cüt” və “keçib getməkdə olan gecə” nin də “fəcr” kimi ifadələrin qurtuluşun simvolu olması mümkündür.

Üçüncüsü, İslamın ilk toxumlarının atıldığı bir dövrdə baş verən bu əziyyətlər qarşısında güclü andlarla verilmək istənilən mesajın gerçək qurtuluşun xəbərçisi olması da mümkündür. Ramazan və Zilhiccənin on günləri mənəvi olaraq qurtuluşa səbəb olsalar da, dünyada çəkilən sıxıntıların ortadan qalxması mənasına gəlməzlər. Məhərrəmin ilk on günündə baş verənlər dünyada çəkilən zülmlərin sona yetməsi istiqamətində olsa da, nəticə etibarilə yuxarıdakılardan fərqli deyildir. Bu on gün ərzindəki mübarizə nəticəsində mənəvi qurtuluş gerçəkləşmiş, fəqət yer üzündə zülm davam etmişdir.

Yuxarıdakı qurtuluş hekayəsini nəzərə alsaq, Fəcr surəsinin ilk 4 ayəsində and içilən varlıqlar ilə insanlığın zülmdən qurtulacağı, ədalətin bərqərar olacağı və yer üzündə “İlahi hakimiyyətin” tam mənası ilə qurulacağı “gün”lə əlaqəsinin olduğu düşünülə bilər.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının elmi işçisi, İlahiyyat üzrə fəlsəfə doktoru

Aslan Həbibov

 

 



Yerləşdirilib:20 May, 2013  16:19, ]]>Çap]]>
 
Bu bölmədə:

Son şərhlər : 3
Müəllif: Bende | 20 May, 2013  13:20
# Ответить
+3


]]>]]>

Allah razi olsun sizlerden. Bu qeder eziyyet cekirsiniz insanlari elmlendirmekden oteri. Bunun Allah yaninda ecri cox boyukdur insAllah. Allah sizlerin haminizdan razi olsun Ilahi Amin !!!
Müəllif: NICAT | 20 May, 2013  20:17
# Ответить
+2


]]>]]>

ALLAH RAZI OLSUN COX SAGOLUN BELE GOZEL MOVZULARA GORE
Müəllif: Seid79 | 21 May, 2013  13:33
# Ответить
+1


]]>]]>

Aslan müəllim,
Maraqlı məlumata görə çox sağolun.
Hörmətlə əmioğlu Səid.
Adınız |
Mətn
Captcha
|
Captcha
SONXƏBƏRLƏR
14 Oktyabr, 2019
İsrail ordusu Fələstin Şərqi Qüds qubernatorunu həbs edib
14 Oktyabr, 2019
Suriyalılar və kürdlər danışıqlar masasına əyləşdilər
14 Oktyabr, 2019
ABŞ hərbçiləri Suriya ordusunun hərəkətinə mane olur
14 Oktyabr, 2019

Kafur nədir? İslam suallarda

14 Oktyabr, 2019

"Barış pınarı": Suriyada 525 terrorçu məhv edilib

14 Oktyabr, 2019

Akademik Vasim Məmmədəliyev vəfat edib

12 Oktyabr, 2019

ABŞ Səudiyyə Ərəbistanına daha 3 min əsgər yerləşdirəcək

12 Oktyabr, 2019

Hamının sayqı duyduğu insan Daimi oxucumuz yazır

12 Oktyabr, 2019

Sufilərin “hu” zikrinin mənası nədir? İslam suallarda

12 Oktyabr, 2019

"Barış pınarı": Suriyada 399 terrorçu məhv edilib

12 Oktyabr, 2019

Türkiyəd daha 8 dinc sakin terrorun qurbanı oldu

11 Oktyabr, 2019
İran tankeri raket hücumuna məruz qalıb
11 Oktyabr, 2019

Türkiyə “Barış pınarı” əməliyyatında şəhid verib

11 Oktyabr, 2019

Kərbəla şəhidləri: şikəst, həbsdə dünyasını dəyişmiş, yaralı...

11 Oktyabr, 2019

“Barış pınarı”: Suriyada 277 terrorçu məhv edilib

11 Oktyabr, 2019

İraqda zəvvarları daşıyan avtobus qəzaya uğrayıb, 8 nəfər ölüb

11 Oktyabr, 2019

“İrşad” kitabı nədən bəhs edir və etibarlıdırmı? İslam suallarda

11 Oktyabr, 2019

Tramp: ABŞ Türkiyəyə qarşı sərt sanksiyalar tətbiq edə bilər

11 Oktyabr, 2019

Türkiyə Suriya ərazisindən atəşə tutuldu: ölən və yaralananlar var

10 Oktyabr, 2019
İndoneziyada nazirə sui-qəsd təşkil olunub
10 Oktyabr, 2019
İnsanları müqəddəs ziyarətgahlara aparmaq adı ilə aldadan şəxs saxlanılıb
10 Oktyabr, 2019
PKK-nın Suriya qanadı Türkiyə şəhərini raket atəşinə tutub
10 Oktyabr, 2019

Ərəb Dövlətləri Liqası Türkiyənin Suriya əməliyyatı ilə bağlı toplantı keçirəcək

10 Oktyabr, 2019

Qadın zöhr namazını qılmadan heyz olarsa, paklandıqdan sonra həmin namazı qəza etməlidirmi? İslam suallarda

10 Oktyabr, 2019

Türkiyə Fərat çayının şərqində quru əməliyyatına başlayıb

10 Oktyabr, 2019

Donald Tramp: "ABŞ Yaxın Şərqdəki müharibələrə 8 trilyon dollar sərf edib"

9 Oktyabr, 2019

Almaniyada sinaqoqa hücum edilib, ölənlər var

9 Oktyabr, 2019

Bloomberg: Türkiyə qoşunları Suriya sərhədini keçməyə başlayır

XƏBƏRARXİVİ
«Okt.2019
Be.Ça.Çə.Ca.Cü.Şə.Ba.
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
© 2019 Saytın materiallarından istifadə edərkən xahiş edirik www.ISLAM.az saytına istinad edəsiniz.
Copyright 2002-2016, Dini Araşdırmalar Mərkəzi, Bütün hüquqlar qorunur www.islam.az
Arzu və istəkləriniz üçün admin@islam.az
  SpyLOG Saytı düzəldib: 313wb.com