"And olsun on gecəyə”

Fəcr surəsi 2-ci ayəsinin təfsiri

Fəcr surəsinin ikinci ayəsində Allah Taala “və and olsun on gecəyə” şəklində and içir. Bu ayədəki “on gecə”dən məqsədin nə olduğunu bilmək üçün ən azından surənin ilk 14 ayəsi birlikdə nəzərdən keçirilməlidir.

 

 

Surənin əvvəlində 5 varlığa and içilir:

1. And olsun dan yerinə. 2. And olsun on gecəyə. 3. And olsun cütə və təkə. 4. And olsun keçib getməkdə olan gecəyə. (Fərc 1-4)

Daha sonra “Məgər bunlarda ağıl sahibləri üçün bir and yoxdurmu?” buyurularaq and içilən varlıqların əhəmiyyətli olduğu vurğulanır.

Fəcr surəsi Məkkədə nazil olmuşdur. Burada Allah (c.c.) Məkkəlilərə Ad, Səmud və Firon qövmü kimi öz dövrlərində güclü mədəniyyətlər qurmuş qövmləri necə cəzalandırdığını nəql edir. Quran qissələrinin ibrət məqsədilə nazil edildiyini nəzərə alsaq, buradan da anlaşılır ki, bu surə İslamı qəbul edən möminlərə qarşı işgəncə və təzyiqin başladığı bir vaxtda nazil olmuş, istər inkarçıların, istərsə də iman gətirənlərin ibrət almasını nəzərdə tutmuşdur.

1. And olsun dan yerinə!

Hər şeydən əvvəl onu qeyd edək ki, Fəcr surəsində and içilən varlıqlarla əlaqədar olaraq müfəssirlər arasında fikir birliyi mövcud deyildir.

Buradakı “dan yeri”inin hər hansı bir günün “dan yeri” olduğu qeyd edilməklə bərabər, sonrakı ayələrə verilən mənalara paralel olaraq Zilhiccənin fəcri, Ramazanın fəcri, Məhərrəmin fəcri, cümə gününü və ya cümə axşamının fəcri, bütün gün, sübh namazı və s. şəklində də təfsir edilmişdir.

2. And olsun on gecəyə.

On gecə ilə əlaqədar olaraq da klassik və müasir dövr müfəssirləri tərəfindən fərqli mülahizələr səsləndirilmişdir. Zilhiccənin ilk on günü, Ramazanın son on günü, Məhərrəmin ilk on günü və hər ayın birinci, ikinci və üçüncü on günlükləri şəklində təfsir edilmiş, əksəriyyət bunu zilhiccənin ilk on günü olaraq qəbul etmişdir.

3. And olsun təkə və cütə.

Ayədəki “tək və cüt” “şəf” və “vətr” namazları, mütləq mənada tək rükətli və cüt rükətli namazlar, Qurban bayramı və Ərəfə günü, bütün yaradılmışlar və tək olan Allah, tək və cüt olan bütün məxluqlar və s. şəklində təfsir edilmişdir.

4. Keçib getməkdə olan gecəyə.

Yuxarıdakı ayələri nəzərə alaraq bu ayə Qurban bayramının gecəsi, Ramazan bayramının gecəsi, Məhərrəmin gecələri və s. şəklində təfsir edilmişdir.

Bütün bunlarla yanaşı Fəcr surəsi 1-4-cü ayələr ilə əlaqədar aşağıdakı açıqlamanı da qeyd etmək mümkündür.

Məlum olduğu kimi Quran ayələri və surələri arasında əlaqə olduğu təfsirçilər tərəfindən qəbul edilən bir gerçəkdir. Bu surənin ayələri arasında da eyni şəkildə əlaqənin varlığı qəbul edilə bilər.

Surənin 6-14-cü ayələrində Ad, Səmud və Firon qövmü kimi Allahı inkar edən və Ona iman gətirənlərə işgəncələr verərək zülm edən qövmlərin necə həlaka düçar olduğu bildirilir. Odur ki,  ilk 5 ayənin də bununla bir başa əlaqədar olduğunu düşünə bilərik. Yəni ilk 4 ayədə and içilən varlıqlar ilə sonrakı ayələrdə əzaba düçar olmuş qövmlərin həlakı arasında bir başa əlaqə vardır.

İkincisi, burada and içilən varlıqlar simvolik məna ifadə edir. Fəcr yeni günün başlanğıcıdır. Dan yerinin ağarması gecənin qaranlığı ilə səhərin aydınlığının tam ortasında yer alaraq aydınlığın xəbərçisidir. Bu sıxıntından qurtulmağı ifadə edir. İman gətirdikləri üçün işgəncəyə məruz qalan möminlərə əvvəlki zalım qövmlərin başlarına gələnlər xatırladılaraq, möminlərin ən sonunda qurtulacağı xəbər verilir. Belədə, “on gün”, “tək və cüt” və “keçib getməkdə olan gecə” nin də “fəcr” kimi ifadələrin qurtuluşun simvolu olması mümkündür.

Üçüncüsü, İslamın ilk toxumlarının atıldığı bir dövrdə baş verən bu əziyyətlər qarşısında güclü andlarla verilmək istənilən mesajın gerçək qurtuluşun xəbərçisi olması da mümkündür. Ramazan və Zilhiccənin on günləri mənəvi olaraq qurtuluşa səbəb olsalar da, dünyada çəkilən sıxıntıların ortadan qalxması mənasına gəlməzlər. Məhərrəmin ilk on günündə baş verənlər dünyada çəkilən zülmlərin sona yetməsi istiqamətində olsa da, nəticə etibarilə yuxarıdakılardan fərqli deyildir. Bu on gün ərzindəki mübarizə nəticəsində mənəvi qurtuluş gerçəkləşmiş, fəqət yer üzündə zülm davam etmişdir.

Yuxarıdakı qurtuluş hekayəsini nəzərə alsaq, Fəcr surəsinin ilk 4 ayəsində and içilən varlıqlar ilə insanlığın zülmdən qurtulacağı, ədalətin bərqərar olacağı və yer üzündə “İlahi hakimiyyətin” tam mənası ilə qurulacağı “gün”lə əlaqəsinin olduğu düşünülə bilər.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının elmi işçisi, İlahiyyat üzrə fəlsəfə doktoru

Aslan Həbibov

 

 



Yerləşdirilib:20 May, 2013  16:19, ]]>Çap]]>
 
Bu bölmədə:

Son şərhlər : 3
Müəllif: Bende | 20 May, 2013  13:20
# Ответить
+3


]]>]]>

Allah razi olsun sizlerden. Bu qeder eziyyet cekirsiniz insanlari elmlendirmekden oteri. Bunun Allah yaninda ecri cox boyukdur insAllah. Allah sizlerin haminizdan razi olsun Ilahi Amin !!!
Müəllif: NICAT | 20 May, 2013  20:17
# Ответить
+2


]]>]]>

ALLAH RAZI OLSUN COX SAGOLUN BELE GOZEL MOVZULARA GORE
Müəllif: Seid79 | 21 May, 2013  13:33
# Ответить
+1


]]>]]>

Aslan müəllim,
Maraqlı məlumata görə çox sağolun.
Hörmətlə əmioğlu Səid.
Adınız |
Mətn
Captcha
|
Captcha
SONXƏBƏRLƏR
17 İyun, 2019
İsrail-Fələstin münaqişəsinə dair planın bir hissəsi açıqlanacaq
17 İyun, 2019
Misirin sabiq prezidenti vəfat edib
17 İyun, 2019

Hələbin atəşə tutulub, 12 nəfər ölüb

17 İyun, 2019
Husilərdən həftə ərzində 4-cü dəfə Səudiyyə aeroportuna hücum
17 İyun, 2019
ABŞ İrana qarşı bütün variantları nəzərdən keçirir
17 İyun, 2019

Doğrudurmu ki, naməhrəmə birinci dəfə baxmaq günah deyil, ikinci dəfə baxmaq isə günahdır? İslam suallarda

17 İyun, 2019
Colan təpələrində Trampın adına yeni yaşayış məntəqəsi salınacaq
17 İyun, 2019
Türkiyədə 8 PKK terrorçusu məhv edilib
14 İyun, 2019
Rusiyada İŞİD tərəfdarı saxlanılıb
14 İyun, 2019
Böyük Britaniyada cadugərlərin keçmiş həbsxanası satışa çıxarılıb
14 İyun, 2019

Xeyir işlər görüb savabını müqəddəs şəxslərin ruhuna hədiyyə etmək axirət aləmində insana fayda verəcəkmi? İslam suallarda

14 İyun, 2019
ABŞ Oman körfəzinə hərbi gəmi göndərir
14 İyun, 2019
Nigeriyada silahlılar 62 nəfəri qətlə yetiriblər
13 İyun, 2019

Mübariz Qurbanlı “Qaloş piri”ndən danışdı

13 İyun, 2019

Məscidlərdə monitorinqlər aparılır - DQIDK sədri

13 İyun, 2019

"...elə güman etməsinlər ki, bu, onların xeyrinədir" Günün ayəsi

13 İyun, 2019

Oman körfəzində növbəti gərginlik: 2 tanker vuruldu

13 İyun, 2019

S-400-ün alınması məsələsi müzakirəyə bağlıdı - Ərdoğan

13 İyun, 2019

Hamiləliyin neçənci həftəsinə kimi abort etdirməyə icazə verilir? İslam suallarda

13 İyun, 2019
İndoneziyada 6 minə yaxın insan daşqın səbəbindən evini tərk edib
13 İyun, 2019
İran ABŞ ilə dialoq üçün şərtlərini açıqlayıb
12 İyun, 2019
Səudiyyə Ərəbistanında aeroporta hava hücumu
12 İyun, 2019

Allah belələrini bəlalara düçar edər

12 İyun, 2019
Tramp bilmədən məxfi sənədi mətbuata sızdırdı
12 İyun, 2019

Dubayda onlayn dilənçi 50 min dollar qazandı

12 İyun, 2019
İsrail təyyarələri Suriyaya raket zərbəsi endirib
12 İyun, 2019

Əsasən klassik şeir nümunələrində adı tez-tez çəkilən Qənbər kimdir? İslam suallarda

12 İyun, 2019
Tokayev Qazaxıstan prezidenti kimi and içib
XƏBƏRARXİVİ
«İyn.2019
Be.Ça.Çə.Ca.Cü.Şə.Ba.
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
© 2019 Saytın materiallarından istifadə edərkən xahiş edirik www.ISLAM.az saytına istinad edəsiniz.
Copyright 2002-2016, Dini Araşdırmalar Mərkəzi, Bütün hüquqlar qorunur www.islam.az
Arzu və istəkləriniz üçün admin@islam.az
  SpyLOG Saytı düzəldib: 313wb.com