"And olsun on gecəyə”

Fəcr surəsi 2-ci ayəsinin təfsiri

Fəcr surəsinin ikinci ayəsində Allah Taala “və and olsun on gecəyə” şəklində and içir. Bu ayədəki “on gecə”dən məqsədin nə olduğunu bilmək üçün ən azından surənin ilk 14 ayəsi birlikdə nəzərdən keçirilməlidir.

 

 

Surənin əvvəlində 5 varlığa and içilir:

1. And olsun dan yerinə. 2. And olsun on gecəyə. 3. And olsun cütə və təkə. 4. And olsun keçib getməkdə olan gecəyə. (Fərc 1-4)

Daha sonra “Məgər bunlarda ağıl sahibləri üçün bir and yoxdurmu?” buyurularaq and içilən varlıqların əhəmiyyətli olduğu vurğulanır.

Fəcr surəsi Məkkədə nazil olmuşdur. Burada Allah (c.c.) Məkkəlilərə Ad, Səmud və Firon qövmü kimi öz dövrlərində güclü mədəniyyətlər qurmuş qövmləri necə cəzalandırdığını nəql edir. Quran qissələrinin ibrət məqsədilə nazil edildiyini nəzərə alsaq, buradan da anlaşılır ki, bu surə İslamı qəbul edən möminlərə qarşı işgəncə və təzyiqin başladığı bir vaxtda nazil olmuş, istər inkarçıların, istərsə də iman gətirənlərin ibrət almasını nəzərdə tutmuşdur.

1. And olsun dan yerinə!

Hər şeydən əvvəl onu qeyd edək ki, Fəcr surəsində and içilən varlıqlarla əlaqədar olaraq müfəssirlər arasında fikir birliyi mövcud deyildir.

Buradakı “dan yeri”inin hər hansı bir günün “dan yeri” olduğu qeyd edilməklə bərabər, sonrakı ayələrə verilən mənalara paralel olaraq Zilhiccənin fəcri, Ramazanın fəcri, Məhərrəmin fəcri, cümə gününü və ya cümə axşamının fəcri, bütün gün, sübh namazı və s. şəklində də təfsir edilmişdir.

2. And olsun on gecəyə.

On gecə ilə əlaqədar olaraq da klassik və müasir dövr müfəssirləri tərəfindən fərqli mülahizələr səsləndirilmişdir. Zilhiccənin ilk on günü, Ramazanın son on günü, Məhərrəmin ilk on günü və hər ayın birinci, ikinci və üçüncü on günlükləri şəklində təfsir edilmiş, əksəriyyət bunu zilhiccənin ilk on günü olaraq qəbul etmişdir.

3. And olsun təkə və cütə.

Ayədəki “tək və cüt” “şəf” və “vətr” namazları, mütləq mənada tək rükətli və cüt rükətli namazlar, Qurban bayramı və Ərəfə günü, bütün yaradılmışlar və tək olan Allah, tək və cüt olan bütün məxluqlar və s. şəklində təfsir edilmişdir.

4. Keçib getməkdə olan gecəyə.

Yuxarıdakı ayələri nəzərə alaraq bu ayə Qurban bayramının gecəsi, Ramazan bayramının gecəsi, Məhərrəmin gecələri və s. şəklində təfsir edilmişdir.

Bütün bunlarla yanaşı Fəcr surəsi 1-4-cü ayələr ilə əlaqədar aşağıdakı açıqlamanı da qeyd etmək mümkündür.

Məlum olduğu kimi Quran ayələri və surələri arasında əlaqə olduğu təfsirçilər tərəfindən qəbul edilən bir gerçəkdir. Bu surənin ayələri arasında da eyni şəkildə əlaqənin varlığı qəbul edilə bilər.

Surənin 6-14-cü ayələrində Ad, Səmud və Firon qövmü kimi Allahı inkar edən və Ona iman gətirənlərə işgəncələr verərək zülm edən qövmlərin necə həlaka düçar olduğu bildirilir. Odur ki,  ilk 5 ayənin də bununla bir başa əlaqədar olduğunu düşünə bilərik. Yəni ilk 4 ayədə and içilən varlıqlar ilə sonrakı ayələrdə əzaba düçar olmuş qövmlərin həlakı arasında bir başa əlaqə vardır.

İkincisi, burada and içilən varlıqlar simvolik məna ifadə edir. Fəcr yeni günün başlanğıcıdır. Dan yerinin ağarması gecənin qaranlığı ilə səhərin aydınlığının tam ortasında yer alaraq aydınlığın xəbərçisidir. Bu sıxıntından qurtulmağı ifadə edir. İman gətirdikləri üçün işgəncəyə məruz qalan möminlərə əvvəlki zalım qövmlərin başlarına gələnlər xatırladılaraq, möminlərin ən sonunda qurtulacağı xəbər verilir. Belədə, “on gün”, “tək və cüt” və “keçib getməkdə olan gecə” nin də “fəcr” kimi ifadələrin qurtuluşun simvolu olması mümkündür.

Üçüncüsü, İslamın ilk toxumlarının atıldığı bir dövrdə baş verən bu əziyyətlər qarşısında güclü andlarla verilmək istənilən mesajın gerçək qurtuluşun xəbərçisi olması da mümkündür. Ramazan və Zilhiccənin on günləri mənəvi olaraq qurtuluşa səbəb olsalar da, dünyada çəkilən sıxıntıların ortadan qalxması mənasına gəlməzlər. Məhərrəmin ilk on günündə baş verənlər dünyada çəkilən zülmlərin sona yetməsi istiqamətində olsa da, nəticə etibarilə yuxarıdakılardan fərqli deyildir. Bu on gün ərzindəki mübarizə nəticəsində mənəvi qurtuluş gerçəkləşmiş, fəqət yer üzündə zülm davam etmişdir.

Yuxarıdakı qurtuluş hekayəsini nəzərə alsaq, Fəcr surəsinin ilk 4 ayəsində and içilən varlıqlar ilə insanlığın zülmdən qurtulacağı, ədalətin bərqərar olacağı və yer üzündə “İlahi hakimiyyətin” tam mənası ilə qurulacağı “gün”lə əlaqəsinin olduğu düşünülə bilər.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının elmi işçisi, İlahiyyat üzrə fəlsəfə doktoru

Aslan Həbibov

 

 



Yerləşdirilib:20 May, 2013  16:19, ]]>Çap]]>
 
Bu bölmədə:

Son şərhlər : 3
Müəllif: Bende | 20 May, 2013  13:20
# Ответить
+3


]]>]]>

Allah razi olsun sizlerden. Bu qeder eziyyet cekirsiniz insanlari elmlendirmekden oteri. Bunun Allah yaninda ecri cox boyukdur insAllah. Allah sizlerin haminizdan razi olsun Ilahi Amin !!!
Müəllif: NICAT | 20 May, 2013  20:17
# Ответить
+2


]]>]]>

ALLAH RAZI OLSUN COX SAGOLUN BELE GOZEL MOVZULARA GORE
Müəllif: Seid79 | 21 May, 2013  13:33
# Ответить
+1


]]>]]>

Aslan müəllim,
Maraqlı məlumata görə çox sağolun.
Hörmətlə əmioğlu Səid.
Adınız |
Mətn
Captcha
|
Captcha
SONXƏBƏRLƏR
23 Avqust, 2019

Türkiyədə Nəsiminin adına pul buraxıldı

23 Avqust, 2019

Marketin “nisyə dəftəri” satın alındı

23 Avqust, 2019
Suriya Ordusu Xan-Şeyxundan sonra daha iki qəsəbəni azad edib
23 Avqust, 2019
İŞİD lideri təşkilatın idarəçiliyini «Qardaş»a tapşırıb
23 Avqust, 2019
ABŞ Türkiyəni “Patriot”suz qoydu
23 Avqust, 2019

Sükut orucu nədir və İslamda varmı? İslam suallarda

23 Avqust, 2019
BƏƏ qoşunları Yəmənin iri şəhərini tutmaq istədi
23 Avqust, 2019

Cəbrayıl və Füzuli rayonlarının işğalından 26 il ötür

22 Avqust, 2019
Azərbaycanda dünya din xadimlərinin sammiti keçiriləcək
22 Avqust, 2019
Tramp İŞİD-in ən böyük qurbanlarını açıqladı
22 Avqust, 2019

Azərbaycanda qəbiristanlığın saytı yaradılacaq

22 Avqust, 2019
Əfqanıstanda 2 ABŞ əsgəri həlak olub
22 Avqust, 2019
Vaşinqton İŞİD liderlərinə görə 5 milyon dollar mükafat söz verdi
22 Avqust, 2019
Pentaqon hipersəs silahı əldə edəcəyi vaxtı açıqladı
22 Avqust, 2019

İslam ədalətə riayət etməyi tələb edir. Bu ədalət bərabərlik deməkdirmi? İslam suallarda

22 Avqust, 2019

MiQ-29 təyyarəsinin qəzaya uğrama səbəbi müəyyən edilib

22 Avqust, 2019
İsrail ordusu səhvən mülki təyyarəyə atəş açıb
21 Avqust, 2019

İmam Əli (ə): "Varlıların Allah yanında olan savabı əldə etmək üçün..."

21 Avqust, 2019

Qazaxıstana Amerika demokratiyasının “papağını taxmaq” alınmayacaq - Nazarbayev

21 Avqust, 2019

Zəvvarların ilk qrupu Azərbaycana qayıdıb

21 Avqust, 2019

Sinay yarımadasının şimalında 11 terrorçu məhv edilib

21 Avqust, 2019

Kabildə toyda partlayış nəticəsində ölənlərin sayı 80-ə çatıb

21 Avqust, 2019

Hərbi pilot Rəşad Atakişiyev dəfn edildi

21 Avqust, 2019

Qadın qurban kəsə bilərmi? İslam suallarda

21 Avqust, 2019
Danimarka rəhbərliyi Qrenlandiyanı satmağa hazırdır
21 Avqust, 2019
Hindistan-Pakistan sərhədində atışma olub, ölənlər var
20 Avqust, 2019
Türkiyədə FETÖ-çü polislər həbs olundu
20 Avqust, 2019

Hərbi pilotumuzun meyiti tapıldı

XƏBƏRARXİVİ
«Avq.2019
Be.Ça.Çə.Ca.Cü.Şə.Ba.
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
© 2019 Saytın materiallarından istifadə edərkən xahiş edirik www.ISLAM.az saytına istinad edəsiniz.
Copyright 2002-2016, Dini Araşdırmalar Mərkəzi, Bütün hüquqlar qorunur www.islam.az
Arzu və istəkləriniz üçün admin@islam.az
  SpyLOG Saytı düzəldib: 313wb.com