Bir cinayətin təhlili

Mart ayının 23-də Cəlilabad şəhərində baş vermiş dəhşətli cinayət bütün respublikanı lərzəyə gətirdi. Bir insanı haqsız yerə qətlə yetirməyin bütün insanları qətlə yetirməyə bərabər olduğunu hər bir inanclı insan çox gözəl bilir. Bu tükürpərdici və qeyri-insani cinayətdən sonra bəzi ziyalılarımız ölüm hökmünün yenidən qüvvəyə minməsi təklifi ilə çıxış etdilər...

Mən də bu qəbil cinayətlər üçün ölüm hökmünün yenidən qüvvəyə minməsi ilə razıyam. Çünki ən azından ölüm hökmünə görə belə qeyri-insani əməllərdən qorxub çəkinənlərin sayı heç də az olmayacaq.

 

Qisas hökmü Quranda

İslam dinində digər günahsız insan və ya insanları qətlə yetirən cinayətkardan qisas almaq və onu qətlə yetirmək məsələsi təsdiq edilmişdir. Belə ki, müqəddəs kitabımız Qurani-Kərimdə qisas adlı hökmdən söz açılmış və onun insan cəmiyyəti üçün həyat amili olduğu aydın tərzdə bəyan edilmişdir. Necə ki, buyurur: "Ey iman gətirənlər! (Qəsdən) öldürülən şəxsdən sizin üçün qisas almaq hökmü qərara alındı (təyin edildi.)"

Növbəti ayədə belə buyurur: "Ey ağıl sahibləri, bu qisas (qisas hökmü) sizin üçün həyat deməkdir. Ola bilsin ki, (bununla) təqvalı olasınız (qətl kimi pis əməllərdən çəkinəsiniz.)" ("Bəqərə" surəsi, ayə: 178-179.)

Təqdim edilən ayələrə əsasən, cəmiyyətdə qəsdən qətl hadisəsi törədən cinayətkarlardan qisas almaq və onların qətlə yetirilməsinə icazə verilmiş və qisasın ümumiyyətlə insanlar üçün həyat amili olduğu bildirilmişdir. Çünki, bu hökmün sayəsində cəmiyyətdə haqsız yerə qan tökənlər və cinayətkarların sayı azalacaqdır. Bu da insan toplumu və cəmiyyət üçün bir növ həyat amili sayılır. Əks təqdirdə onların həyatı daim təhlükə altında olacaq və hər kəs istədiyi şəxsi qətlə yetirməklə insanların asayişi və həyat səbatını korlayacaqdır.

Qurani-Kərimin bəzi ayələrindən əldə edildiyi kimi qisas hökmü İslam dinindən öncə də mövcud olmuşdur. Necə ki, buyurur: "Biz (Tövratda İsrail oğullarına) yazıb hökm etdik ki, həqiqətən də, canın qisası can, gözün qisası göz, burununku burun, qulağınkı qulaq, dişinki diş və yaralarınkı yaralardır. Lakin hər kəs (qisası) bağışlasa, bu onun üçün bir kəffarədir (Allah onun günahlarının üstünü örtüb bağışlar.)" ("Maidə" surəsi, ayə: 45.)

Bu ayəyə görə qisas hökmünün müqəddəs Tövratda İsrail oğulları üçün yazıldığı bəlli olur. Ayə İsrail oğullarına yazılmış hökmdən danışsa da biz müsəlmanlar üçün müəyyən mesaj göndərir. O da Şəriətdə qisas hökmünün mövcud olmasına rəğmən imkan daxilində cinayətkarı əfv etməyin yaxşı bir iş olmasından ibarətdir. Bu da İslam dininin insansevərliyi və mərhəmətindən xəbər verir. Əlbəttə, bəzən cinayət törətmiş bir cinayətkarı əfv etmək digər cəmiyyət üzvlərinin haqqına təcavüz etmək və daha təhlükəli olur. Hər halda keçmiş səmavi dinlərdə olduğu kimi İslam Şəriətində də qisas hökmü mövcuddur. Qəbul edirik ki, qisas hökmünün qüvvədə olması bir çox hallarda qətl kimi cinayətin qarşısını alır.

 

Problemin prinsipial həlli

Ölüm hökmü və qisasın qüvvədə olması həmişə cəmiyyətdə qətl hadisələrinə tam mənada məne ola bilmir. Bu da qətl cinayətinin müxtəlif amillər əsasında meydana gəlişindən asılıdır.

Unutmayaq ki, İslam dinində qisas hökmü ilə yanaşı insanların hər bir sahədə düzgün tərbiyə edilməsi, həyatda doğru yol əsasında hərəkət etməsi, baş verən çəkişmələr və problemlərin insani dəyərlər və xoşluqla həll edilməsi, cəmiyyətin rifahı və faydalı məşğuliyyətinin təmin edilməsi və s. kimi göstərişləri də var. Odur ki, bu kimi mühüm bir mövzuya hissiyyata qapılaraq yanaşmaq və uyğun mövzuya birtərəfli baxmaq olmaz.

Biz, düşüncəli bir millət olaraq bu barədə daha dərindən düşünməli, daha dolğun tərzdə və prinsipiallıqla fikir yürütməyə çalışmalıyıq.

Mənə elə gəlir ki, belə cinayətlər üçün ölüm hökmünün yenidən qüvvəyə minməsi bu qəbil cinayətlərə son qoymayacaq. Çünki cəmiyyətdə baş verən hər bir cinayət işində bir sıra amillər bir-başa və dolayısı yolla təsirlidir. Sosioloqlar və digər məsul şəxslər bu cinayətin baş verməsində həmin amilləri araşdırmalı və aydınlaşdırmalıdırlar.

Burada həmin araşdırmaya yardım olaraq öz təhlillərimi ixtisarla təqdim edirəm:

Əgər bu gün ölkədə belə bir ağır cinayət baş veribsə deməli hamımız bu barədə müqəssirik! Hamı deyəndə valideynlər, məktəblər (orta və ali təhsil müəssisələri), cəmiyyət, din xadimləri, telekanallar, internet və gimnet klubları, hüquq-mühafizə orqanları və s. nəzərdə tuturam. Aşağıda təqdim edəcəyim suallar bu fikirin yetərli olduğunu təsdiq edə bilər:

1. Sizcə öz valideyni tərəfindən düzgün tərbiyə almayan və cəmiyyət üçün sağlam bir üzv olaraq yetişməyən övladdan nə gözləmək olar?

2. Sizcə orta və ali təhsil müəssisələrində təlim-tərbiyə almaq əvəzinə digər işlərlə məşğul olan bir övladdan nə gözləmək olar?

3. Sizcə cəmiyyətdə layiqincə öz yerini tuta bilməyən və daim cəmiyyət tərəfindən alçalan, habelə ata-ana və s. tərəfindən müxtəlif zülmlərə məruz qalan  bir övladdan nə gözləmək olar? Axı cinayətkar doğulmur, əslində cəmiyyət tərəfindən yetişir!

4. Sizcə mənəvi saflıq və əsil maarifləndirmə əvəzinə yalnız öz maddi gəliri və şöhrətini düşünən, həmçinin ruhanilik vəzifəsindən kənar işlərlə məşğul olan bəzi din xadimlərinin yaşadığı cəmiyyətdən nə gözləmək olar? Görəsən, xalqı düzgün tərzdə maarifləndirmək əvəzinə onları bir sıra əsassız mövzulara məşğul edən və beləliklə də cəmiyyət arasında dinin uydurma və əsassız bir mövzu olması düşüncəsinə xidmət göstərən dırnaqarası "din xadimləri" cəmiyyətin daha da korlanması və xoşagəlməz yollara düşməsinə xidmət göstərmirmi?

5. Sizcə səhərdən axşama qədər vəhşilik, quldurluq və əxlaqsızlığı ehtiva edən müəyyən filmləri nümayiş etdirmək, həmçinin, bir çox hallarda öz mənasız verlişləri ilə millətin milli-mənəvi mintalitetini korlayan telekanallar öz milləti üçün nəyi ərməğan gətirə bilər? Görəsən, övladlarımız üçün valideyndən daha təsirli olan telekanallar gün və həftə ərzində baş vermiş qalmaqal və şəxsi həyat məsələlərini qabartaq və cəmiyyət arasında insani dəyərləri alçaltmaqla baş verən acı cinayətlərdə şərik sayılmırmı?

6. Sizcə gününün bir neçə saatını internet və gimnet klublarında qəddar və vəhşi oyunlarla keçirən və beləliklə də qan tökmək və vəhşiliyi praktiki yolla dəfələrlə həyata keçirən övladlarımızdan nə gözləmək olar?

7. Əgər bu qəbil cinayətləri törədən şəxslər psixi problemlərdən əziyyət çəkirsə, o zaman onların müalicə dispanserlərində saxlanılmaq əvəzinə rahat şəkildə cəmiyyət içində yaşadığı təqdirdə belə cinayətlərin bir daha təkrar edilməyəcəyinə kim zəmanət verə bilər?

Beləcə suallar çoxdur. Buna misal olaraq cəmiyyətdə mövcud olan işsizlik problemini xüsusilə qeyd etmək olar. Odur ki, baş vermiş cinayətdə hamı özünü müqəssir bilməli və onun bir daha təkrar edilməməsi üçün hərtərəfli fikirləşib çarə qılmaq lazımdır. Deməli, cəmiyyətdə bu qəbil cinayətlərin bir daha təkrar edilməməsi üçün ölüm hökmünün yenidən qüvvəyə minməsi ilə yanaşı yuxarıda sadalanmış səbəb və amillərlə də mübarizə aparmaq uyğun problemin ən gözəl həll yolu sayılır.

 

"Hədəf Elmi Araşdırmalar Mərkəzi"

İlqar İsmayılzadə (İlahiyyat elmləri doktoru)



Yerləşdirilib:11 Aprel, 2013  20:21, ]]>Çap]]>
 
Bu bölmədə:

Son şərhlər : 3
Müəllif: Asya | 11 Aprel, 2013  16:06
# Ответить
0


]]>]]>

Axı cinayətkar doğulmur, əslində cəmiyyət tərəfindən yetişir!
Müəllif: Fatime | 14 İyun, 2013  13:25
# Ответить
0


]]>]]>

Olum hokmu olmalidir,chunki Quran bele buyurur.
Müəllif: bende | 17 Sentyabr, 2016  16:21
# Ответить
0


]]>]]>

cinayetkar cemiyyet terefinden yetishmir,cemiyyet ona tesir ede biler,lap"get cinayet et!" deye biler amma son qerari veren yene insan OZUDUR.ALlah ona agil verib.
Adınız |
Mətn
Captcha
|
Captcha
SONXƏBƏRLƏR
18 İyun, 2019
ABŞ İrana görə Yaxın Şərqə əlavə qoşun göndərir
17 İyun, 2019
İsrail-Fələstin münaqişəsinə dair planın bir hissəsi açıqlanacaq
17 İyun, 2019
Misirin sabiq prezidenti vəfat edib
17 İyun, 2019

Hələbin atəşə tutulub, 12 nəfər ölüb

17 İyun, 2019
Husilərdən həftə ərzində 4-cü dəfə Səudiyyə aeroportuna hücum
17 İyun, 2019
ABŞ İrana qarşı bütün variantları nəzərdən keçirir
17 İyun, 2019

Doğrudurmu ki, naməhrəmə birinci dəfə baxmaq günah deyil, ikinci dəfə baxmaq isə günahdır? İslam suallarda

17 İyun, 2019
Colan təpələrində Trampın adına yeni yaşayış məntəqəsi salınacaq
17 İyun, 2019
Türkiyədə 8 PKK terrorçusu məhv edilib
14 İyun, 2019
Rusiyada İŞİD tərəfdarı saxlanılıb
14 İyun, 2019
Böyük Britaniyada cadugərlərin keçmiş həbsxanası satışa çıxarılıb
14 İyun, 2019

Xeyir işlər görüb savabını müqəddəs şəxslərin ruhuna hədiyyə etmək axirət aləmində insana fayda verəcəkmi? İslam suallarda

14 İyun, 2019
ABŞ Oman körfəzinə hərbi gəmi göndərir
14 İyun, 2019
Nigeriyada silahlılar 62 nəfəri qətlə yetiriblər
13 İyun, 2019

Mübariz Qurbanlı “Qaloş piri”ndən danışdı

13 İyun, 2019

Məscidlərdə monitorinqlər aparılır - DQIDK sədri

13 İyun, 2019

"...elə güman etməsinlər ki, bu, onların xeyrinədir" Günün ayəsi

13 İyun, 2019

Oman körfəzində növbəti gərginlik: 2 tanker vuruldu

13 İyun, 2019

S-400-ün alınması məsələsi müzakirəyə bağlıdı - Ərdoğan

13 İyun, 2019

Hamiləliyin neçənci həftəsinə kimi abort etdirməyə icazə verilir? İslam suallarda

13 İyun, 2019
İndoneziyada 6 minə yaxın insan daşqın səbəbindən evini tərk edib
13 İyun, 2019
İran ABŞ ilə dialoq üçün şərtlərini açıqlayıb
12 İyun, 2019
Səudiyyə Ərəbistanında aeroporta hava hücumu
12 İyun, 2019

Allah belələrini bəlalara düçar edər

12 İyun, 2019
Tramp bilmədən məxfi sənədi mətbuata sızdırdı
12 İyun, 2019

Dubayda onlayn dilənçi 50 min dollar qazandı

12 İyun, 2019
İsrail təyyarələri Suriyaya raket zərbəsi endirib
12 İyun, 2019

Əsasən klassik şeir nümunələrində adı tez-tez çəkilən Qənbər kimdir? İslam suallarda

XƏBƏRARXİVİ
«İyn.2019
Be.Ça.Çə.Ca.Cü.Şə.Ba.
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
© 2019 Saytın materiallarından istifadə edərkən xahiş edirik www.ISLAM.az saytına istinad edəsiniz.
Copyright 2002-2016, Dini Araşdırmalar Mərkəzi, Bütün hüquqlar qorunur www.islam.az
Arzu və istəkləriniz üçün admin@islam.az
  SpyLOG Saytı düzəldib: 313wb.com