İraq mövcudluq dilemması qarşısında

İraqda oktyabrın 25-dən etibarən yenidən başlayan etirazlar nəticəsində ölənləri sayı artıq 100 nəfəri keçib. Etirazçılar əsasən Bağdadda səfirliklər və mərkəzi hökumət binalarının yerləşdiyi “yaşıl bölgəyə” daxil olmağa çalışsa da, təhlükəsizlik qüvvələri imkan vermir. Ən son olaraq “yaşıl bölgəyə” girməyə çalışanların 1 nəfəri öldürülüb, 70 nəfər isə yaralanıb. Ümumilikdə isə İraqda etirazların başladığı 1 oktyabrdan bu günə qədər 250 nəfərin öldüyü və minlərlə insanın yaralandığı bildirilir.

Hazırda Bağdadda əsas etiraz qalası Dəclə çayı üzərində yerləşən Respublika körpüsünün üzərində, Təhrir (Azadlıq) meydanı yaxınlığında yerləşən keçmiş “Türk restoranı”nın 14 mərtəbəli binasıdır. Şəhərin ən mənzərəli yerində yerləşən bu restoran amerikalıların hücumundna sonra yandırılıb. Lakin bina hələ də qalır və zaman-zaman etirazların mərkəzinə çevrilir. Hazırda da təxminən 8 min nəfər yaxın etirazçı bu binanı ələ keçirib və hökumət qüvvələrini binaya buraxmır. Ərəb mətbuatının yazdığına görə, bina Bağdadın ən mərkəz yerində və bütün mühüm nöqtələri müşahidə etmək imkanına malik olduğu üçün həm polis. Həm də mitinqçilər bu binaya sahib olmağa çalışır. Plis bu bina vasitəsilə daha əvvəl mitinqçilərin “yaşıl zona”ya girməsinin qarşısını alıb. İndi isə mitinqçilər binanı polisə vermir. İraqlı etirazçılar indi bu binaya İslam tarixində baş verən məşhur döyüşlə əlaqədar olaraq “Uhud dağı” adını verib. Uhud dağı eyni adlı döyüşün baş verdiyi və yüksəkliyin savaşın taleyini həll etdiyi müharibə olub.

Ancaq indi daha çox diqqət çəkən buradakı etirazçıların aldığı dəstəkdir. Məsələn, “Şərq əl-Avsat” qəzetinə müsahibə verən Bağdad sakini Məhəmməd Salman bildirib ki, hazırda restoan binası və ətrafında 8 minə yaxın etirazçı var və bunlara dəstək qrupları mütəmadi olaraq qida, su, dərman və digər zəruri ehtiyac məhsulları gətirir. Bu səbəbdən də indi etirazçılar möhkəmdir, binanı hökumət qüvvələrinə verməməkdə inad edir.

İrakta ile ilgili görsel sonucu

Bu arada BMT-nin yardım missiyasının rəhbəri Janna Hennis bir gün əvvəl Təhrir meydanına gələrək mitinqçilərlə görüşüb. BMT ofisindən bildirilib ki, bu ziyarət hökumət və etirazçılar arasında dialoq yaratmağa hesablanıb.

Xatırladaq ki, İraqda etirazlar oktyabrın 1-də başlayıb. İlk vaxtlarda əsas şüarlar hökumətdəki korrupsiya və yeyinti faktları, hökumət orqanlarının yetərsiz fəaliyyətləri olub. Daha sonra şüarlar siyasiləşib və hökumətin istefası tələb olunub. ancaq İraqda başlayan Ərbəin ziyarətləri səbəbilə aksiyalar dayandırılıb və oktyabrın 25-də yenidən bərpa olunub.

Maraqlıdır ki, İraqdakı etirazları parlament çoxluğunun lideri, din adamı Müqtəda əs-Sədr də dəstəkləyir. Çərşənbə axşamı günü Sədr parlamentdə əsas fraksiyalardan birinin lideri Hadi əl-Amiriyə müraciət edərək hökumətə etimadsızlıq göstərməyə çağırıb. Müqtəda əs-Sədr daha əvvəl də növbədənkənar seçki çağırışı etsə də, hökumət bu təklifi rədd edib. Hazırda o, etirazçılara açıq-aşkar dəstək verir.

İrakta ile ilgili görsel sonucu

Qeyd edək ki, İraqda hazırda etirazlar yalnız paytaxt Bağdadda deyil, ölkənin digər şəhərlərində də baş verir. Bu həftə etirazlar ölkənin müqəddəs şəhəri Kərbəlada da baş verib. Qərb mediası Kərbəlada əyalət məclisi qarşısında polis və etirazçılar arasında qarşıdurma olması və bir mitinqçinin öldürülməsi haqda xəbər verib. İraqda etirazların bu şəkli alması artıq ölkənin mövcudluğunu sual altında qoyur. 1991-ci ildə beynəlxalq koalisiya tərəfindən məğlub edilən Səddam Hüseynin rəhbərlik etdiyi İraq hökuməti 2003-cü ildə baş verən ikinci İraq müharibəsi nəticəsində tamamilə yox edildi və dövlət sistemi tamamilə sıradan çıxarıldı. İraqda 2005-ci ildə yeni konstitusiya və federal hakimiyyət formalaşdı. Ancaq parlamentli İraq hökumət sistemi bu ölkəyə sabitlik və istiqrar gətirmədi. ABŞ ordusu 8 ildən sonra 2011-ci ildə İraqı tərk etsə də, terror və qarşıdurmalar davam etdi. 2014-cü ildə isə İŞİD İraqın az qalan 30 faizini ələ keçirərək Mosulu yeni “xilafətin” paytaxtı elan etdi. İŞİD-lə mübarizə 2017-ci ilə qədər davam etdi və bu dəfə də ölkənin şimal hissəsi dağıdıldı.

İraqlılar isə korrupsiya və infrastrukturun məhv edilməsindən narazıdır. Etiraz edən kütlə ABŞ müdaxiləsindən sonrakı 16 il ərzində İraqda 450 milyard dollar pulun yoxa çıxdığını iddia edir. İraq hazırda gündəlik 4,5 milyon barel neft ixrac edən dünyanın ən böyük neft ölkələrindən biri hesab olunur. Üstəlik İraqa hər il milyonlarla insan dini ziyarətgahları görmək üçün bu ölkəyə gəlir.

Ancaq indi bu qədər münbit torpaqları və təbii sərvətləri olan ölkə faktiki olaraq yer üzündən silinmək təhlükəsi ilə üz-üzədir. İraq nümunəsi göstərdi ki, Yaxın Şərqin neft ölkələrində sabitlik əsas faktorlardan biri və birincisidir. Artıq bir ay keçmədən ölkədə mitinqlərdə 250 nəfərdən çox insan ölüb.

İraq indi illərlə davam edən müharibə və terror, dini-məzhəbi, etnik bölücülük, xarici güclərin ölkədəki nüfuz mübarizəsi meydanına çevrilib. Bu prosesdə itirən yenə də İraq xalqıdır. Faktiki olaraq müxtəlif qüvvələrin oyununa gələn iraqlılar demək olar ki, hər gün küçələrdə bir birini öldürür. Halbuki iraqlıların istefasını tələb etdiyi hökumət ötən ilin mayında xalqın azad seçkiləri nəticəsində formalaşıb, baş naziri isə siyasi qüvvələr öz aralarında razılaşdırıb. İstənilən halda İraqdakı proseslər siyasi mübarizə və ya sosial etiraz deyil, ölkəni xaos və qarışıqlığa çəkmək cəhdidir. Bu isə onsuz da kövrək olan bütövlüyü daha da sarsıdır. İraqda etirazlar başlayanda baş nazir Adil Əbdülmehdi “iraqlılar dövlət və dövlətsizliklə seçim qarşısındadır” demişdi. İraq xalqı indi bu seçimin imtahanını verir.

 

Kənan Rövşənoğlu,

Musavat.com



Yerləşdirilib:1 Noyabr, 2019  12:01, ]]>Çap]]>
 
Bu bölmədə:

Adınız |
Mətn
Captcha
|
Captcha
SONXƏBƏRLƏR
21 Noyabr, 2019

Kəbin kəsilən zaman qadın mehriyyədən tamamilə imtina etsə və kəbin mehriyyəsiz kəsilsə, düzgündürmü? İslam suallarda

21 Noyabr, 2019

Suriyanın İdlib bölgəsindəki düşərgə raket atəşinə tutulub, 12 nəfər ölüb

21 Noyabr, 2019

İranda iğtişaş yaradan qrupların başçıları həbs olunub

20 Noyabr, 2019

Deyirlər ki, sübh namazı ilə Günəşin doğuşu arasındakı vaxt ərzində yatmaq olmaz. Bu söz doğrudurmu? İslam suallarda

20 Noyabr, 2019
ABŞ helikopteri Əfqanıstanda qəzaya uğrayıb, ölənlər var
20 Noyabr, 2019

Qarakənd faciəsindən 28 il ötür

19 Noyabr, 2019
Sosial etiraz, təxribat, hakimiyyətdaxili mübarizə: İranda nə baş verir? - TƏHLİL
19 Noyabr, 2019

Tehranda aksiyalar zamanı 3 asayiş keşikçisi ölüb

18 Noyabr, 2019
Rusiya Kerç boğazında saxladığı gəmiləri Ukraynaya təhvil verib
18 Noyabr, 2019

Əhməd Turqut: “Ümmətin ən ciddi problemi hikməti itirməsidir” Video

18 Noyabr, 2019

İnsan Allahı dərk edə bilərmi? Əgər dərk edə bilməzsə, tövhidi necə anlamalıdır? İslam suallarda

18 Noyabr, 2019
ABŞ İrandakı etiraz aksiyalarını dəstəklədi
18 Noyabr, 2019

Türkiyədə ilin əvvəlindən 457 terrorçu zərərsizləşdirilib

16 Noyabr, 2019
İsrail Qəzza zolağını bombaladı
16 Noyabr, 2019

İntihar edərək ölmüş şəxsə cənazə namazı qılmaq və onun üçün ehsan vermək lazımdırmı? İslam suallarda

16 Noyabr, 2019

İraqda partlayış zamanı 6 nəfər öldürülüb

16 Noyabr, 2019

Türkiyə ordusu İraqda PKK-nın 5 terrorçusunu zərərsizləşdirib

15 Noyabr, 2019

Dünya dini liderlərinin II Bakı Sammiti başa çatıb

15 Noyabr, 2019

Ayətullah Sistani iraqlı aksiyaçılara müraciət edib

15 Noyabr, 2019

Doğurdanmı "Coca-Cola" məhsullarını almaq və içmək olmaz? İslam suallarda

15 Noyabr, 2019

Peyğəmbərin mövlud günlərində Peyğəmbərdən (s) nəsihətlər eşidək

15 Noyabr, 2019

Məşədi Dadaş məscidində mövlud gecəsi keçirildi

14 Noyabr, 2019

Bu gecə (noyabrın 15-nə keçən gecə) imam Sadiqin (ə) mövludunun ildönümüdür

14 Noyabr, 2019

Noyabrın 15-nə keçən gecə Muhəmməd peyğəmbərin (s) mövludunun ildönümüdür

14 Noyabr, 2019

Oğlanla qız nişanlı olduqları zaman kəbin kəsdiriblərsə, toydan qabaq yenidən kəbin kəsdirmələri lazımdırmı? İslam suallarda

14 Noyabr, 2019
Qahirədə partlayış: 6 nəfər ölüb
14 Noyabr, 2019
ABŞ hərbçiləri Suriyanın neft yataqları ərazisinə yeridilib
13 Noyabr, 2019
Pentaqon ABŞ üçün iki ən böyük təhlükəni açıqladı
XƏBƏRARXİVİ
«Noy.2019
Be.Ça.Çə.Ca.Cü.Şə.Ba.
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930 
© 2019 Saytın materiallarından istifadə edərkən xahiş edirik www.ISLAM.az saytına istinad edəsiniz.
Copyright 2002-2016, Dini Araşdırmalar Mərkəzi, Bütün hüquqlar qorunur www.islam.az
Arzu və istəkləriniz üçün admin@islam.az
  SpyLOG Saytı düzəldib: 313wb.com