Müsəlmanlar Qüds sınağından niyə üzüağ çıxa bilmədi?

ABŞ-ın İsraildəki səfirliyini Qüdsə köçürməsi və buna etiraz edən 60-dan çox fələstinlinin qətlə yetirilməsi dünyada böyük təpkilərə səbəb oldu. Hətta İsrailin özündə yəhudilər hökumətin dinc insanların yürüşünə silahlı müdaxiləsinə etiraz etdi, ABŞ-da konqresmenlər Trampın və İsrail hökumətinin addımlarını pisləyən bəyanat yaydılar.

Ancaq təbii ki, ən böyük gözlənti müsəlman ölkələrindən idi. Çünki Qüds müsəlmanların ilk qibləsi, yəni ibadət edərkən üzlərini tutduqları şəhər olub. Həzrət Məhəmməd (s.ə.s) bu şəhərdən “meraca” gedib. “Əl-Əqsa” Quranda mübarək məkan adlandırılıb, müsəlman aləmi üçün Məkkə və Mədinədən üçüncü müqəddəs məkandır. Məscidin adı Məhəmməd Peyğəmbərin (s.ə.s) sağlığında Məkkəyə ən uzaq yerdə olması səbəbindən “Məscid əl-Əqsa” adlandırılıb.

Müsəlman ölkələri uzun illər Qüds məsələsini “qırmızı xətt” elan ediblər və buna görə bir çoxu İsraillə əlaqələr qurmayıb. Hətta indinin özündə də bir sıra ölkələrin İsraillə diplomatik əlaqələri mövcud deyil, hətta İran, Səudiyyə Ərəbistanı, Pakistan kimi ölkələr İsraili dövlət kimi tanımır. Məhz Qüds şəhərinə görə, bu şəhərin 1967-ci ildə İsrail ordusu tərəfindən işğalından sonra müsəlman ölkələri neft embarqosu elan ediblər və dünyada enerji böhranına səbəb olublar.

Ancaq konkret olaraq sonuncu hadisə bu günə qədər olanların necə deyərlər yekunu idi. İsrail Qüds şəhərini paytaxt kimi rəsmiləşdirirdi. ABŞ artıq bu şəhəri İsrailin paytaxtı olaraq tanıyaraq səfirliyini Qüdsə köçürdü. Eyni zamanda yaxın zamanlarda digər bir neçə ölkənin də səfirliyini Qüdsə köçürəcəyi ehtimal olunur. Baş nazir Netanyahu isə deyib ki, gələn il “Eurovision” mahnı yarışması Qüdsdə keçiriləcək. Yəni artıq necə deyərlər, “cin şüşədən çıxıb”.

İsrail və ABŞ-ın Qüdslə bağlı qərarına və Qəzzada törədilən qətliama müsəlman ölkələrinin reaksiyası çox sönük oldu. Yalnız Türkiyə İsraildəki səfirini geri çağırdı. Pakistan və daha bir neçə ölkə isə baş verənləri qınadılar. Misir, Səudiyyə Ərəbistanı və Bəhreyn kimi ölkələr isə nəinki proseslərə seyrçi qalmadılar, əksinə İsrailin addımlarını “özünümüdafiə” adı ilə dəstəklədilər. Misirin kəşfiyyat naziri isə Həmas siyasi büro sədri İsmayıl Haniyədən aksiyaları dayandırmağı tələb edib.

Bu hadisələr bir daha müsəlman aləmi, ümmət kimi bir anlayışın olmadığını sübut edir. Yeri gəlmişkən, son hadisələrdə səsi çıxmayan İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı ötən əsrin 60-cı illərində məhz Fələstin məsələsi ilə bağlı yaradılıb və ötən 50 ildə heç bir ciddi addım ata bilməyib. İndi də hər hansı birgə addım ata bilmədilər. Əlbəttə, ərəblərin və ya müsəlman ölkələrinin birləşib İsraillə savaşdığı tarixlər çox keçmişdə qalıb. İndi İsrailə raket atmağa cəsarət edə biləcək qüvvə Qəzzada Həmas, İslami Cihad, Livanda Hizbullah və Suriyadakı silahlı İran tərəfdarı silahlı qruplardır. Ancaq müsəlman ölkələrinin ən azı birgə hərəkət edərək İsrailə və ABŞ-a qarşı ortaq mövqe müəyyən edə, ən azından insani faciənin qarşısını ala, məsələnin BMT müstəvisində həllinə nail ola bilərdi. Ötən ilin dekabrında BMT-də keçirilən səsvermədə dünya ölkələri Fələstinin yanında dayandılar. Ancaq indi əvvəldən bilindiyi halda müsəlmanlar 15 maya hər hansı hazırlıq görmədilər və faktiki olaraq gedişatla barışdılar.

Bunun isə əsas səbəbi müsəlman aləmində baş verən müharibələr və bölünmələrdir. Yaxın Şərqdə davam edən müharibələr. geostrateji maraqlar müsəlman ölkələri arasında dərin uçurumlar yaradıb. Suriya məsələsinə görə, açıq olmasa da, İran və Türkiyə arasında, eləcə də İran və Səudiyyə, o cümlədən digər müsəlman ölkələri arasında düşmənçilik var. Yəmən münaqişəsinə görə, Səudiyyə və BƏƏ İranla faktiki olaraq düşməndir. Ötən il baş verən Qətər böhranı Liviya və Misirdə aralarında fikir ayrılığı yaranan Türkiyə və Qətər ittifaqı ilə Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ, Misir, Küveyt, Bəhreyn kimi ölkələr arasında az qala savaşa səbəb olacaq həddə düşmənçilik var. Hazırda da bu böhranlar davam edir.

Belə bir vəziyyətdə müsəlman ölkələrinin “köhnə problem” olan Qüds üçün bir araya gəlməsi real deyil, necə ki, olmadı. Əksinə, Səudiyyə Ərəbistanı, Misir kimi ölkələr İran və Türkiyə kimi ölkələrə qarşı İsraillə yaxınlaşmaq xəttini tutdular. Hazırda mürəkkəb vəziyyətdə müsəlman ölkələrinin hətta formal da olsa qərar almaq üçün bir araya gəlməsi mümkün olmadı. Ehtimal ki, bundan sonra da daha təsirli qərarların alınması mümkün olmayacaq. Təbii ki, ərəb-müsəlman cəmiyyətində köklü dəyişikliklər olmasa.

Kənan Rövşənoğlu

musavat.com



Yerləşdirilib:17 May, 2018  12:54, ]]>Çap]]>
 
Bu bölmədə:

Adınız |
Mətn
Captcha
|
Captcha
SONXƏBƏRLƏR
24 Sentyabr, 2018

Bakı İslam Universiteti bağlandı

24 Sentyabr, 2018

Qəzzada toqquşmalar: fələstinli öldü

24 Sentyabr, 2018
Ərdoğan Suriyadakı “terror bataqlığı”ndan söz açdı
24 Sentyabr, 2018

Aşura qatillərinin aqibəti

24 Sentyabr, 2018

Bakı Nəqliyyat Agentliyindən ibrətamiz - VİDEO

24 Sentyabr, 2018
Yaxın Şərqdən Trampın təhdidlərinə cavab
24 Sentyabr, 2018
Çində dörd min sayt bloklandı
24 Sentyabr, 2018

Alimlər yuxu üçün ən zərərli vəziyyəti müəyyənləşdirdi

24 Sentyabr, 2018

İranda terror törədənlər - VİDEO

24 Sentyabr, 2018

Namazın oturuş tələb olunan hissələrində oturuş tərzi necə olmalıdır? İslam suallarda

24 Sentyabr, 2018
Kərbəla və Qarabağ şəhidləri anılıb
24 Sentyabr, 2018
Ərdoğan ABŞ-ı PKK-nın Suriya qoluna dəstək verməkdə ittiham edib
24 Sentyabr, 2018

Son 1 ayda Əfqanıstanda təhlükəsizlik qüvvələrinin 513 əməkdaşı öldürülüb

22 Sentyabr, 2018

Məşədi Dadaş məscidində Aşura VİDEO

22 Sentyabr, 2018

Soruşun ki, biləsiniz: Hacı Ramil sualları cavablandırır - 7 Video

22 Sentyabr, 2018

Əfqanıstanda mina partlayıb, 8 uşaq ölüb

22 Sentyabr, 2018

Dini kitablarda rast gəldiyimiz fəqir anlayışının mənası nədir? İslam suallarda

22 Sentyabr, 2018

BMT rəsmisi: "Yəməndə insanlar aclıqdan yarpaq yeyirlər"

22 Sentyabr, 2018

İranda hərbi paradda terror törədilib, 24 hərbçi ölüb FOTO, VİDEO

21 Sentyabr, 2018
Səudiyyə Ərəbistanında ilk dəfə
21 Sentyabr, 2018

Fatimeyi-Zəhra məscidində Aşura məclisi Fotolent

21 Sentyabr, 2018

Niyə hər il Məhərrəmlik mövsümünü qeyd edirik?

21 Sentyabr, 2018
Türkiyə ordusunda kütləvi həbslər
21 Sentyabr, 2018

"Aşurada iraqlı atanın oğlunun başını kəsməsi" videosu saxta çıxıb VİDEO

21 Sentyabr, 2018

Prezident Azərbaycan parlamentinin 100 illiyi münasibətilə keçirilən təntənəli iclasda iştirak edir FOTOLENT

21 Sentyabr, 2018

Zeyd ibn Ərqəm kimdir? İslam suallarda

21 Sentyabr, 2018
Amerika "S-400" aldığına görə Çinə sanksiya tətbiq edib
21 Sentyabr, 2018
Ermənistan atəşkəs rejiminə əməl etmir
XƏBƏRARXİVİ
«Sen.2018
Be.Ça.Çə.Ca.Cü.Şə.Ba.
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
© 2018 Saytın materiallarından istifadə edərkən xahiş edirik www.ISLAM.az saytına istinad edəsiniz.
Copyright 2002-2016, Dini Araşdırmalar Mərkəzi, Bütün hüquqlar qorunur www.islam.az
Arzu və istəkləriniz üçün admin@islam.az
  SpyLOG Saytı düzəldib: 313wb.com