Özünü tanıyan Allahını tanıyar

Əziz müsəlmanlar! Bugünkü xütbəmizin mövzusu – insanın özünü dərk etməsi prosesidir. Çünki özünü dərk edən insan Allahı tanımış olar. Bütün varlıq aləmi buna şahiddir ki, insan – yaradılış etibarilə kainatda ən kamil məxluqdur. İstər vücud, istərsə də şüur baxımından başqa varlıqlardan üstün, gözəl və mükəmməldir. Bioloji cəhətdən insan görən gözə, eşidən qulağa, güclü ələ, yorulmaz ayağa, danışan dilə, daim hərəkətdə olan ürəyə sahibdir. Onun bədənini təşkil edən hüceyrələr arasıkəsilmədən fəaliyyətdədir. Bütün bu üzvlər kənar vasitələrin təsiri olmadan öz funksiyasını yerinə yetirir və gecə-gündüz işləyir.

Mənəvi və ruhi baxımdan da insan çox qəribə qurulmuşdur. Onun ruhu Allahın sirrlərindəndir. Bu ruh insanın torpaqdan yaradılmış cismini uca göylərə qaldırır.

Şüurlu kamil insan elm hərisi, mərifət təşnəsidir. Ucalığa tələsir, eşq ilə kamala can atır, həmişə düşünür, axtarışdan yorulmur, ixtiradan qalmır. Sanki o, yalnız elm öyrənmək və öyrəndiklərini təcrübəyə tətbiq etmək üçün yaradılıb. İnsan hər şeyi bilməyə çalışır. Bir şeyi dərk etdimi, ona bağlı olan bilikləri də öyrənmək eşqinə düşür. Heç vaxt öz beyninin imkanlarından razı deyil. Bildiyi hər şeyi daha dərindən öyrənmək istəyir, onu bütün varlığı ilə, yorulmaz beyni və çırpınan ürəyi ilə duymağa çalışır. Onun ruhunun və ağlının hüdudları - sonsuz mərifət ümmanının dərinliyi və qeyri-məhdud bilik dağlarının ucalığı qədərdir.

İnsan ziddiyyətlərin məcmusudur. Qəzəblənəndə qızmış aslandır, kövrələndə günahsız körpə. Əgər sevsə – mehriban anadır, nifrət etsə – düşməninin başını diri-diri kəsən cəllad. İsmətli olsa – mələklərdən də yüksəyə qalxar, alçaqlıq etsə – küçə köpəklərindən də rəzil olar.

O həm qurub-yaradır, həm də viran edib dağıdır. Həm düz danışır, həm də yalan. Həm gülür, həm ağlayır. Həm rəhm edir, həm də zülm. Həm iman gətirir, həm də kafir olur.

İnsan öz başında yer üzünün padşahlıq tacını gəzdirir. İlk öncə dağlarda mağara oydu, sonra evlər tikdi. Daha sonra qəsrlər, göydələnlər ucaltdı. Yerlə kifayətlənmədi, göylərə yol axtardı. Aya qədəm basdı, indi də başqa planetlərin sorağındadır.

Bəs, bütün bunlara malik olan İnsan görəsən ÖZÜNÜ tanıdımı?

Bəşəriyyətin hazırki vəziyyəti bu suala "yox" cavabı verməyə əsas verir. Bütün tərəqqilərə baxmayaraq, müasir elm İnsanı tanımaqdan acizdir. Adəm zamanından indiyədək baş vermiş və qiyamətə qədər baş verəcək cinayətlərin əsas səbəbi də elə İnsanın özünü tanınmamasıdır.

İnsan Allahın yer üzündə canişinidir. Allah: "Biz İnsanı ən gözəl şəkildə yaratdıq" (Tin, 4), - deyə buyurur. Lakin bü gözəl insan öz yaradılışının məqsədlərini, həyatının mənasını, öz ilahi missiyasını, xülasə, öz-özünü dərk etmir və elə bir səviyyəyə enir ki, onun barəsində belə deyilir: "Onların ürəkləri vardır; amma anlamazlar. Gözləri vardır; fəqət görməzlər. Qulaqları vardır; lakin eşitməzlər. Onlar heyvan kimidirlər, hətta ondan da alçaqdırlar. Onlar qəflətdə olanlardır" (Əraf, 179). İnsanın bu hala düşməsinin səbəbi özünü tanımaması deyilmi? Onun məqamı Allah yanında olduğu halda, özünü bu məqamdan uzaq salır.

Quran insana: "Ey mütməin nəfs", yəni "ey məqsədinə çatmış, haqqı tapmış və aram olmuş vücud", - deyə xitab edir. Bəs hansı insan Haqqı tapmış sayılar? Əlbəttə ki, özünü tanımış və dərk etmiş İnsan! Çünki Peyğəmbərin dili ilə desək, "Hər kəs özünü tanısa, Allahını da tanıyar". Hər kəs öz yaradılış fəlsəfəsini bilsə, Yaradanın əzəmət və cəlalını görər, Onun əmrlərinə tabe olar. Əks təqdirdə pislərin pisi olub, cəhənnəm oduna yuvarlanar.

İnsan istəsə, mələklərdən də yüksəyə ucalar, istəsə, əksinə, heyvanatdan da aşağı enər. Özünü tanımaq, öz aləmini kəşf etmək – insanın yüksəlməsinə, Həzrəti Əlinin dili ilə desək, "Kəbədən uca, Cəbrayıldan üstün olmasına" zəmanətdir.

Bir arifdən soruşurlar: "Nə üçün insan öz elmi, biliyi ilə təbiəti ram edə bilir, amma öz nəfsini cilovlaya bilmir?". Arif belə cavab verir: "Bəşər təbiəti öyrəndiyinə və tanıdığına görə ram edə bildi. Amma insan öz-özünü tanıyıb dərk etməyib axı ki, ram edə bilsin!".

Əziz müsəlmanlar! Həqiqətən, insan xoşbəxt olmaq və Haqqa qovuşmaq istəyirsə, ÖZÜNÜ tanımalıdır. Özünü tanımağın açarı isə, Yaradanın bu mübarək sözünü anlamaqdan ibarətdir: "Mən cinləri və insanları yalnız mənə ibadət etmək üçün yaratdım" (Zariyat, 56).

Allahın bu əmrinə əməl edək, qeyb aləmindən gələn səsləri eşidib ayılaq: "Yoxsa elə güman edirsiniz ki, sizi əbəs yerə xəlq etmişik? Bəs, qayıdışınız bizə tərəf deyilmi?!" (Möminun, 115).

Natiq RƏHİMOV (natiq@islam.az)

 



Yerləşdirilib:19 Oktyabr, 2007  23:22, ]]>Çap]]>
 
Bu bölmədə:
20 İyun, 2017
Ac qalma, oruc tut

Adınız |
Mətn
Captcha
|
Captcha
SONXƏBƏRLƏR
16 Avqust, 2019

Ermənistan ordusunun növbəti təxribatı, əsgərimiz yaralanıb

16 Avqust, 2019

Bu gecə imam Әliyyən-Nəqinin (ə) mövludunun ildönümüdür

16 Avqust, 2019
İndoneziyanın paytaxtı köçürüləcək
16 Avqust, 2019
Bu il Azərbaycanda boşanmaların sayı artıb
16 Avqust, 2019

Səfərə çıxan adam getdiyi yerdə neçə gün qalacağını qabaqcadan bilmirsə, namazları necə qılmalıdır? İslam suallarda

16 Avqust, 2019

Qəzaya uğramış təyyarəmizin qalıqları tapıldı

16 Avqust, 2019
Tramp Qrenlandiyanı almaq arzusundadır
15 Avqust, 2019
Türkiyədə hərbi hissəyə hücum olundu
15 Avqust, 2019

İsrail ABŞ Nümayəndələr Palatasının müsəlman üzvlərinin Qüdsə girişini qadağan edib

15 Avqust, 2019

Pakistan və Hindistan orduları arasında yenidən atışma baş verib, ölənlər var

15 Avqust, 2019
Hacıların ilk qrupu avqustun 21-i Bakıya yola düşəcək
15 Avqust, 2019
Sabiq prezidentə qarşı yeni ittihamlar irəli sürüldü
15 Avqust, 2019

Türkiyənin lazer silahı Çinin döyüş təyyarəsini məhv etdi

15 Avqust, 2019

Subay oğlanın evli olub boşanmış qadınla ailə qurmasına dinimiz necə baxır? İslam suallarda

15 Avqust, 2019

Suriyada yaraqlılar “Su-22” qırıcısını vurdular, pilot əsir götürüldü

15 Avqust, 2019

Həcc ziyarətində səkkiz uşaq dünyaya gəldi

30 İyul, 2019
İranın sabiq vitse-prezidenti edama məhkum edilib
30 İyul, 2019

ABŞ-da vəhşilik: müsəlman olduğu üçün döyüb öldürdülər Video

30 İyul, 2019

Əfqanıstanda partlayış nəticəsində 3 uşaq həlak olub

30 İyul, 2019

Həcc mərasimi üçün Səudiyyəyə daxil olan hacıların sayı 1 milyonu keçib

30 İyul, 2019

Pakistanda təyyarə binaların üstünə düşdü: ölənlər var

30 İyul, 2019

"İmam Mehdi (ə) elə hökmləri təbliğ edəcək ki, onun yeni din gətirdiyi güman olunacaq” fikrinin izahı nədir? Islam suallarda

30 İyul, 2019

Əfqanıstanda 2 ABŞ əsgəri öldürülüb

30 İyul, 2019

Türkiyə gənc uyğur ananı və iki övladını Çinə təhvil verib

29 İyul, 2019
Sudanda yürüş zamanı 5 dinc aksiyaçı öldürülüb
29 İyul, 2019

Türkmənistan prezidentinin ölüm xəbərinə görə həbslər başladı

29 İyul, 2019

Rusiya BQ: Dörd ay ərzində 110 Suriya əsgəri ölüb

29 İyul, 2019

Əfqanıstan vitse-prezidentliyinə namizədin ofisi hücuma məruz qalıb, çox sayda ölü

XƏBƏRARXİVİ
«Avq.2019
Be.Ça.Çə.Ca.Cü.Şə.Ba.
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
© 2019 Saytın materiallarından istifadə edərkən xahiş edirik www.ISLAM.az saytına istinad edəsiniz.
Copyright 2002-2016, Dini Araşdırmalar Mərkəzi, Bütün hüquqlar qorunur www.islam.az
Arzu və istəkləriniz üçün admin@islam.az
  SpyLOG Saytı düzəldib: 313wb.com