Fiziki məhdudiyyətli məşhur səhabələr

Beşinci hissə

(Əvvəli: http://az.islam.az/article/a-1026.html; http://az.islam.az/article/a-1027.html; http://az.islam.az/article/a-1029.html)

2. Abdullah ibn Ümmi-Məktum

O, Həzrət Xədicənin dayısı oğlu idi. Məkkə dönə¬mində İslamı qəbul etmiş ilk müsəlmanlar¬dan sayılırdı. Körpə ikən gözləri tutulmuşdu, amma gur səsi vardı. Bilalla yanaşı müəzzinlik edirdi. Xüsusilə, ramazan ayında sübh azanını Abdullah ibn Ümmi-Məktum oxuyurdu. Buna görə də Peyğəmbər (s) səhabələrinə tapşırmışdı ki, Abdullahın azan səsini eşidincəyə kimi yeyib-içə bilərlər. Kor olduğu üçün savaşlara qatıla bilmirdi. Bunun əvəzində savaş müddətincə Peyğəmbər (s) onu Mədinədə öz canişini təyin edirdi. Bəzən də döyüş meydanının kənarında bir təpənin üstünə qalxıb uca səslə müsəlmanları hücuma həvəsləndirirdi. Vida həccində Peyğəmbərin (s) söylədiyi xütbəni uca səslə camaata elan edənlərdən biri də Abdullah idi.

Qurani-kərimin “Əbəsə” surəsi (80-ci surə) Abdullah ibn Ümmi-Məktum haqqında nazıl olmuşdur. Əhli-sünnə təfsirlərində deyilir ki, bir gün Abdullah ibn Məktum Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərin (s) hüzuruna gəlib xahiş edir ki, ona Quran ayələrini öyrətsin. Bu zaman Allahın Elçisi (s) bir dəstə adamla çox ciddi mövzuda vacib söhbət edirdi. Abdullah öz xahişini bir neçə dəfə təkrarlayır. Peyğəmbər (s) narahatçılıqla üzünü turşudur və etinasız halda o biri tərəfə dönür. Şiə təfsirlərində Abdullaha qarşı öz narahatçılığını bildirmiş şəxsin Peyğəmbər (s) deyil, səhabələrdən biri olduğu söylənilir.

Abdullah ibn Ümmi-Məktum Qurani-Kərimi əzbər bilir və başqa müsəlmanlara da öyrədirdi. Hicrətin 15-ci ilində (miladi 636-cı il) müsəlmanlarla Sasani ordusu arasında baş vermiş Qadisiyyə savaşında Abdullah bayrağı əlində tutmuş halda yüksəkliyə qalxıb dini şüarlar söyləyir və əsgərləri hücuma səsləyirdi. Həmin savaşda şəhid olduğu rəvayət edilir. Başqa bir məlumata görə, Qadisiyyə səfərindən qayıdarkən yolda vəfat etmişdir.

3. Müaz ibn Cəbəl

Müaz Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərin (s) tanınmış səhabələrindən biri olmuşdur. Mədinənin Xəzrəc qəbiləsinə mənsub idi. 18 yaşında İslama gəlmiş və ikinci Əqəbə beyətində iştirak etmişdi. O, Peyğəmbərin (s) Mədinəyə gəlişinə şərait yaradan şəxslərdən biri idi. Hicrətdən sonra baş vermiş bütün məşhür savaşlara qatılmış və döyüş meydanında şücaətlər göstərmişdi.

Müaz Qurani-Kərimi əzbər bilirdi, səhabələr içində böyük hörməti vardı. Vəfat etdikdən sonra da ikinci xəlifə Ömər ibn Xəttab onu ehtiramla yad edib deyirdi: “Əgər Müaz sağ olsaydı, onu özümə canişin təyin edərdim”. Müaz səxavətli insan idi, sərvətini ehtiyaclılara paylayırdı.

Hicrətin 9-cu ilində Peyğəmbər (s) onu Yəmənə qazı təyin etdi. Rəvayət edirlər ki, bu zaman Peyğəmbər (s) ondan soruşdu: “Orada necə qəzavət edəcəksən?” Müaz cavab verdi: “Allahın Kitabına (Qurana) əsasən qəzavət edəcəyəm”. Peyğəmbər (s) soruşdu: “Əgər Allahın Kitabında lazım olan hökmü tapmasan?” Müaz dedi: “Onda Allahın Rəsulunun sünnəsinə əsasən qəzavət edəcəyəm”. Peyğəmbər (s) yenə soruşdu: “Bəs sünnədə də lazım olanı tapma-san?” Müaz dedi: “Onda öz rəyimə əsasən ictihad edəcəyəm”. Peyğəmbər (s) bu cavablardan razı halda buyurdu: “Həmd olsun Allaha ki, Allah Rəsulunun elçisini (Müazı) lazım olan şəkildə davranmağa müvəffəq etdi”.

Peyğəmbər (s) yəmənlilərə ünvanladığı zəmanət məktubunda Müaz haqqında belə yazmışdı: “Öz adamlarımın arasından xeyirli olan birini sizə göndərirəm”.

Müaz Peyğəmbərin (s) vəfatına kimi Yəməndə qaldı, sonra Mədinəyə qayıtdı. Əbu Bəkrin xilafəti zamanı Şamın fəthinə göndərilən müsəlman qoşununun tərkibinə qatıldı. Sonra Şam vilayətində məskunlaşıb, camaata Qurani-Kərimi öyrətməyə başladı. Hicri 18-ci (miladi 639-cu) ildə İordaniya ərazisində taun xəstəliyindən vəfat etdiyini yazırlar.

Məşhur ədib Cahiz Müaz ibn Cəbəli ortopedik fiziki qüsuru olan şəxslərin sırasında qeyd etmişdir. İbn Qüteybə və İbn Səd kimi məşhur yazarlar da onun ayağında xəstəlik olduğunu vurğulamışlar. Bu xəstəliyin anadangəlmə deyil, sonradan yaranmış olduğunu ehtimal edirik. Çünki Müaz həm üzdən yaraşıqlı, həm də fiziki baxımdan güclü və ucaboylu şəxs olmuşdur. Yəməndə öz vəzifəsini icra edərkən, namazın təhiyyat (təşəhhüd) hissəsində ayaqlarını qatlaya bilmədiyi üçün qabağa uzadırdı. Hətta bəzi kitablarda ona iqtida edərək namaz qılan yəmənlilərin də ayaqlarını qabağa uzatdıqları, sonra Müaz tərəfindən bunun yanlış olduğununu onlara söyləndiyi yazılır.


Yerləşdirilib:1 Aprel, 2019, Baxılıb:1921, Çap
 

Adınız |
Mətn
Captcha
|
Captcha
© 2019 Saytın materiallarından istifadə edərkən xahiş edirik www.ISLAM.az saytına istinad edəsiniz.
Copyright 2002-2016, Dini Araşdırmalar Mərkəzi, Bütün hüquqlar qorunur www.islam.az
Arzu və istəkləriniz üçün admin@islam.az
  SpyLOG Saytı düzəldib: 313wb.com